De psychologie achter gedragsverandering met Accezz.

In het amfitheater van het Groene Paviljoen van het Bomencentrum in Baarn luisterden ruim 50 Accezz medewerkers met hun partners naar Paul Smit, filosoof en cabaretier. Paul Smit combineert inhoud met humor, speelt in op de processen binnen organisaties en haakt in op thema’s als samenwerking, cultuur en verandering. Thema’s die binnen elk verbetertraject van Accezz terugkomen, zowel in de industrie als binnen de zorg.

 

Waarom willen we niet veranderen?
Stel je eens voor dat je het geluid hoort van een brute gitaarsolo van een metal-gitarist? Hoe denk je dat deze gitarist eruit ziet? Inderdaad, je denkt aan een stoere gast, met lang sliertig haar en een zwart t-shirt aan. Dan laat Paul Smit het bijbehorende videootje zien waarop we een twaalfjarig meisje gefocust haar elektrische gitaar zien beroeren. Doen wij bij Accezz weleens dergelijke aannames op de werkvloer? Vast, want 99% van alle menselijke processen gaan onbewust, onze hersenen vullen het automatisch in. Onze hersenen blijken best lui te zijn, want dit kost ons brein de minste glucose en de minste energie. De ‘drive’ om een patroon, een beeld of een gedachte niet te veranderen, zit biologisch ingebakken.

 

Wat hebben kikkers met verandering te maken?

We kunnen ons brein evolutionair gezien grofweg in drie gedeelten onderverdelen, en hoe ouder en primitiever het gedeelte, hoe meer (onbewuste) invloed het uitoefent. Het oudste brein wordt ook wel reptielenbrein genoemd. Om verandering een kans te geven, is het goed de kracht van die oudere, eerst geëvolueerde hersengedeelten op waarde te schatten. Het reptielenbrein regelt noodzakelijke activiteiten om in leven te blijven: lichaamstemperatuur, ademhaling, hartslag, voedselvertering, bloedsomloop. Bij hogere diersoorten zoals de mens is het dit gedeelte dat onze gedragingen uiteindelijk tot een automatische gewoonte maakt: iets dat wij vaak doen, raakt uiteindelijk in het reptielenbrein verankerd.

Hierdoor kunnen medewerkers op de werkvloer 15 keer per ochtend hun mail checken. Rationeel niet effectief en vaak zelfs onbewust, maar inmiddels ingebakken. Programma’s die in je reptielenbrein zitten krijg je er niet eenvoudig uit. Hoe kan het dan dat Accezz, ondanks dit gegeven, verandering genereert in haar trajecten? Hoe spreekt Accezz toch dat reptielenbrein aan?

 

Het Accezz – brein laat kikkers springen.

Het reptielenbrein is het oudste gedeelte van het brein en wil eerst en vooral veiligheid. Wanneer er geen veiligheid is in een team, kun je niet verwachten dat medewerkers ander gedrag gaan vertonen en elkaar aanspreken. Vervolgens stelt Paul Smit dat je gedragsverandering slechts kunt realiseren door twee sentimenten aan te spreken: 1) een gevoel van urgentie of 2) het aanspreken van iemands passie. Wat plezier geeft, doe je namelijk moeiteloos. Hoe zit het dan met het reptielenbrein? Als je een kikker in een pan met koud water zet, voelt hij zich op zijn gemak. Wanneer je deze pan vervolgens op het vuur zet en het water kookt, blijft de kikker rustig zitten en kook je ‘m dood. Dat terwijl de kikker nooit gek genoeg is om vrijwillig in een pan met kokend water te springen. Soms gaat het met mensen op bijna vergelijkbare wijze. Als je een tijd meedraait in een organisatie, zie je niet meer dat het water kookt. “Wij laten zien dat het wel degelijk vijf voor twaalf is en dat het tijd wordt om uit die pan te springen. Dit doen we door te laten zien hoe inefficiënt het proces gaat, wat de consequenties zijn en hoeveel plezier een andere houding geeft. We geven medewerkers een reden om te springen,” zegt Martin van der Lee , directeur van Accezz.

 

2017 wordt een draak van een jaar!

“En belangrijker nog, bij Accezz spreekt men ook de passie aan in het werk van medewerkers bij de klant. Vooral in zorgtrajecten valt dit direct op. Medewerkers krijgen meer tijd voor de cliënt. Dit is waarom ze oorspronkelijk met hart en ziel voor hun vak gekozen hebben”. Volgens Paul Smit heeft Accezz dan niet alleen het reptielenbrein gediend, maar ook het zoogdierenbrein en de neo-cortex (menselijk brein), door achtereenvolgens en ook in die volgorde in te spelen op veiligheid, plezier en het hogere doel.

Doordat Accezz veel resultaat boekt met gedragsverandering op de werkvloer, ervaren klanten van Accezz meer kwaliteit, meer resultaat op financieel vlak, meer efficiency en meer cliëntgericht werken. Dit zorgt ervoor dat bijna alle klanten van Accezz het niet bij één project of één afdeling houden. Want zo werkt het brein ook: als iets goed is, willen we meer.

Hierdoor kijkt Accezz terug op een goed jaar, waarbij de basis is gelegd voor een jubeljaar in 2017, het jaar waarin Accezz haar tienjarig jubileum viert. Om 2016 af te sluiten, ontvangen twee projectmanagers in het Groene Paviljoen een Accezz-draakje: een symbool van transformatie, wijsheid, creativiteit en voorspoed. Louise Spijkers en Joost Osseforth worden op deze manier onderscheiden voor inzet en creatieve denk- en handelwijze op hun projecten.